Saturday, 21 December 2013 14:47

Gdy zabłyśnie pierwsza gwiazda...

Written by
Rate this item
(0 votes)

Święta Bożego Narodzenia to okres radości i nadziei, który celebrują nie tylko chrześcijanie. Niezwykłego nastroju tym dniom dodają liczne zwyczaje, które zapisały się w naszej kulturze. Obfituje w nie szczególnie wieczerza wigilijna, gdy wspólnie zasiadamy do pięknie nakrytego stołu...

Choć wielu z nas świętuje zgodnie z nowym duchem, tradycyjne obrzędy towarzyszące Gwiazdce wciąż są niezwykle popularne. Być może dla wielu z nas jest to jedyna okazja w roku by myślami wrócić do beztroskiego okresu dzieciństwa i przypomnieć sobie bajecznie kolorową choinkę i smakowicie pachnące pierniczki? Zwyczajów Bożonarodzeniowych jest naprawdę wiele, w zależności od regionu czy domowej tradycji. Jednak jest kilka symboli, które nieodmiennie kojarzą nam się z Gwiazdką i po które bardzo chętnie sięgamy, by nadać naszemu domostwu wyjątkowego klimatu.

Choinka – trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie bez ustrojonego drzewka. Zwyczaj dekorowania choinki narodził się w Alzacji, jednak szybko objął Niemcy, Austrię, a następnie i inne kraje europejskie. Zielone drzewko symbolizuje życie i odrodzenie. Początkowo dekorowane było ozdobami z papieru, jabłkami, świecami, pierniczkami i innymi łakociami, a na czubku umieszczano gwiazdę betlejemską. Do Polski choinka przywędrowała na przełomie XVIII i XIX wieku, wypierając inną bożonarodzeniową ozdobę: podłaźniczkę.

Opłatek - jest symbolem przebaczenia i pojednania, co ma szczególne znaczenie przy wigilijnym stole, gdzie zasiadamy, by wspólnie i zgodnie celebrować wieczerzę. Zwyczaj łamania się opłatkiem pojawił się w Polsce pod koniec XVIII wieku i przetrwał do dziś. Oprócz białych opłatków – które towarzyszą nam podczas Wigilii,wypiekano również kolorowe – przeznaczone dla zwierząt domowych i bydła. W niektórych rejonach kraju podawany jest także słodki opłatek z miodem, przygotowywany specjalnie dla dzieci.

Wieczerza Wigilijna – W większości domów do wigilijnego stołu zasiada się po zapadnięciu zmroku, gdy rozbłyśnie pierwsza gwiazdka, symbolizująca Gwiazdę Betlejemską, która wiodła Trzech Króli do żłóbka. Wieczerzę poprzedza łamanie się opłatkiem i wzajemne życzenia, a często także wspólna modlitwa i czytanie Pisma Świętego. Stół wigilijny nakryty jest białym obrusem, który symbolizuje nie tylko ołtarz, ale również pieluszki Pana Jezusa. Pod obrusem zaś spoczywa prawdziwe sianko, przypominające w jakich okolicznościach na świat przyszedł Boży Syn. Na stole znajduje się też miejsce na nakrycie dla zbłąkanego wędrowca. Ten zwyczaj bierze się z pradawnych wierzeń, które mówiły, że w Wigilię dom odwiedzają dusze zmarłych. Na wieczerzę tradycyjnie składa się dwanaście potraw na cześć dwunastu apostołów, jednak w dawnych czasach w wielu domach podawano pięć, siedem, dziewięć lub jedenaście potraw – by zachować liczbę nieparzystą, co miało zapewnić urodzaj i dobrą pracę w przyszłym roku. Wśród potraw wigilijnych prym wiodą: ryby, barszcze, pierogi, groch, grzyby i kapusta. Wskazane jest spróbować każdej potrawy, choćby nieduży kęs. Resztki z wieczerzy podawano zaś zwierzętom, wierząc, że o północy przemówią ludzkim głosem...

Kolędy – w wielu domach zwyczaj śpiewania kolęd jest nadal bardzo żywy. Jest coś magicznego i pięknego w chwili, gdy cała rodzina zasiada wokół choinki i śpiewem dzieli się swoją radością z narodzin Bożego Syna. Pierwsza polska kolęda wywodzi się już z 1424 roku, ogólnie w naszym narodowym dorobku jest ponad 500 kolęd i pastorałek. Rozpowszechnianie kolęd zawdzięczamy głównie franciszkanom, podobnie jak budowanie szopek.

Read 553 times Last modified on Tuesday, 21 May 2019 12:25